In d epers

"Alles wat je altijd al over verslaving had willen weten, maar wat tot op heden niet in een makkelijk overzicht voorhanden was – zo zou je het boek Chemie van verslaving van Krabben, Pieters, Snelders kunnen samenvatten. Tot op heden zijn er weinig populair wetenschappelijke teksten over verslaving in het Nederlands voorhanden. De inzichten in de mechanismen achter verslaving zijn de laatste tien jaren in een stroomversnelling gekomen. De auteurs, een journalist en twee onderzoekers van de afdeling metamedica van de vu, willen met dit boek dan ook deze nieuwe inzichten onder de aandacht brengen van een breed publiek: van de geïnteresseerde leek, de beleidsmaker tot de professional in het werkveld. Het boek is dan ook buitengewoon breed van opzet. Veel actuele onderwerpen komen aan bod.

Voorbeelden hiervan zijn biologische werkingsmechanismen van verslavende middelen, het heroïneverstrekkingsexperiment, de ontwikkeling van vaccins, genetische verschillen, tot en met de rol van het nieuwe verzekeringstelsel aan toe. (-)
Het boek leest vlotjes, als een lang artikel in een populair opinieblad. De invalshoek is ‘journalistiek’: snel, veel citaten uit interviews van experts in het veld, gelardeerd met inzichtelijke feitjes en ervaringen van verslaafden. Talrijke onderwerpen worden aangestipt, er volgen dan meestal verschillende meningen van verslavingsexperts, en dan weer door naar het volgende onderwerp. Het wordt op deze manier zeker niet langdradig. (-)

De opzet om vooral meningen van deskundigen te geven, komt in hoofdstuk 6 juist wel goed tot zijn recht. In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de toekomst en hier zijn de verschillende meningen die de diverse geïnterviewden hebben zeer interessant. Een epiloog schetst verschillende toekomstscenario’s die met name gaan over de vraag of je door middel van een genetische screening op een kwetsbaarheid voor verslaving mag testen, en wat je met deze uitslag mag en kan doen. Dat is op zich wel een interessante discussie maar – evenals de discussie of verslaving een ziekte is –deze is niet specifiek is voor verslaving en op veel (psychiatrische) stoornissen van toepassing.

Een leuk aspect van het boek is de ervaring van (ex)verslaafden; deze geeft een goed inzicht in hoe verslaving wordt ervaren door de betrokkene zelf. Dit is op een mooie manier (en met mooie foto’s!) gedaan. Dit geeft een beetje tegenwicht aan de wat meer wetenschappelijke discussie. Handig is verschillende middelen en een lijst staat met handige websites, achtergrondliteratuur, en adressen.

Al met al een lekker leesbaar boek voor iedereen die een snelle opfrisser wil krijgen over de recente inzichten in verslaving. Ik denk dat dit boek vooral nuttig is voor de geïnteresseerde leek of beleidsmaker."

De psycholoog, november 2008

"Journalist Anja Krabben interviewde samen met de wetenschappers Toine Pieters en Stephen Snelders een diverse groep mensen over verslaving. Ze komen allemaal genuanceerd aan bod in Chemie van Verslaving; over genen, hersenstofjes en sociale zwakte. De verschillende meningen van de geïnterviewden tonen het spanningsveld binnen de verslavingzorg. (-)
Persoonlijke verhalen over alcoholisme en drugservaringen verlevendigen het boek. Een mix van journalistieke sappigheid en wetenschappelijke correctheid maakt duidelijk hoeveel kanten de aanpak van verslaving heeft. Dankzij de journalistieke aanpak wordt de lezer het boek ingetrokken. Vervolgens zorgt de wetenschappelijke benadering dat je als het ware ‘boven de praktijk zweeft’. (-)

Het moge duidelijk zijn dat Chemie van Verslaving een genot is om te lezen voor de meer wetenschappelijk geïnteresseerde leek. De biologische processen over hoe verslaving werkt in de hersenen worden duidelijk uitgelegd. Theorie en praktijk worden mooi verweven. Ook is de opmaak van het boek prachtig en de stijl zeer leesbaar. Lees dit boek!"


Op de website van OverPsychologie.nl, oktober 2008

Idee, partijorgaan Democraten '66, nummer 4, september 2008

De lezer van het boek wordt op een zeer aangename wijze meegenomen in het denken over alcohol- en drugsverslaving. Na lezing ben je op de hoogte van de belangrijke nieuwste ontwikkelingen op dit terrein. Daarnaast wordt dit zeer toegankelijke boekwerk rijk geillustreerd met ervaringen van gebruikers zelf. (-) Het boek besteedt terecht veel aandacht aan de nieuwe ontwikkelingen in de wetenschap, namelijk onderzoek naar DNA, genen en de hersenen. Elke poging mijnerzijds om dit zeer goed en toegankelijk beschreven deel van het boek hier kort samen te vatten, heb ik met respect voor de auteurs nagelaten. (-) Het lezen van het boek bevestigt mijn eigen mening dat een ieder die pretendeert 'de oplossing van het verslavingsvraagstuk' in huis zegt te hebben diep gewantrouwd dient te worden.

Medisch Contact, 12 september 2008

Chemie van verslaving is een rijke en toegankelijk geschreven tekst over hoe in het verleden werd aangekeken tegen verslaving en vooral over welk beeld we daar nu van hebben. (-) De auteurs kiezen bewust niet voor een al te brede aanpak: verslaafd kun je weliswaar ook zijn aan gokken, internet, seks en eten, maar zij ‘beperken’ zich hoofdzakelijk tot alcohol en drugs. (-) De auteurs verwachten in de nabije toekomst genetische tests om het individuele risico op verslaving te bepalen, om geneesmiddelen op maat voor te schrijven en prognoses op te kunnen stellen. Vervolgens kunnen omgang met en behandeling van verslaafden zich in vier verschillende richtingen ontwikkelen. Van individueel tot collectief afgedwongen vormen van ‘zelfcontrole’, van ‘vroegopsporing’ van ‘verslavingsrisico’s tot staatsmoralisme.

Psy, Tijdschrift over geestelijke gezondheid en verslaving, september 2008

Alles lijkt verslaving te zijn is één van de stellingen uit het pas verschenen boek Chemie van verslaving. Daarin zegt een geïnterviewde deskundige dat we het woord verslaving dezer dagen veel te makkelijk gebruiken. (-) Ondertussen is verslaving, zegt een andere deskundige, óók overal. Wijntje, biertje, proseccootje: we drinken allemaal steeds vaker en steeds jonger, en bij zo’n miljoen Nederlanders is dit drankgebruik problematisch. Een kwart van ons rookt, cannabis maakte al 400.000 Nederlanders verslaafd en cocaïne 55.000. Hoe dit komt is één van vragen in Chemie van verslaving. Het boek laat duidelijk zien hoezeer dit een tijd is van biologische verklaringen en medische oplossingen. Verslaving wordt steeds meer gezien als een hersenziekte waarbij omgevingsfactoren uit beeld dreigen te raken. (-) Het gaat vaak om geloof - dat laat dit boek mooi zien. Het hersenziektemodel dat oprukt sinds 1990 is nog altijd slechts een model. Waar de een overtuigd is van de bewijzen en naar hersenscans wijst, zegt een ander dat we eigenlijk nog geen idee hebben wat we precies zíen op die scans. Door de bescheiden twijfels van de ene, naast de stellige overtuiging van de andere deskundige te zetten, wordt geïllustreerd hoeveel onzekerheden er nog zijn over verslaving, de oorzaken daarvan en de mogelijke oplossingen. Dit nieuwe verslavingsboek praat ons helemaal bij: wat is de huidige stand van wetenschap, wat zijn de grote controverses, de grote raadsels? (-) Een prima overzicht, een mooie momentopname van verslaving anno 2008.

NBD Biblion (organisatie Nederlandse openbare bibliotheken)

Een aanrader voor professionals in de verslavingszorg, politici en beleidsmakers en voor familie en vrienden van verslaafden.

Trouw, zaterdag 9 augustus 2008

"Hoe raak je verslaafd en hoe kom je er af? Verslavingsdeskundigen weten het ook niet...Hoeveel bibliotheken kun je volschrijven over wat we niet weten? Dat weten we uiteraard niet, maar Chemie van verslaving hoort er zeker in thuis. Een schare aan kenners van verslavingen bewijst dat in hun vakgebied nog vrijwel niets vaststaat. En dus botsen de meningen....Hier klinkt in door dat de verslaafde zelf tot inkeer moet komen, want behalve aan een hersenziekte lijdt hij immers ook een beetje aan een zieke wil. Voor de hersenfotograaf is dat een absurd, voorwetenschappelijk standpunt, maar eigenlijk roept hij dat zelf ook maar vanuit het duister.

Zorg & Welzijn, juli 2008

In dit boek komen verschillende deskundigen aan het woord over
het verschijnsel verslaving, met name alcohol- en drugsverslaving.
Wetenschappers, artsen, hulpverleners en (ex-)verslaafden vertellen
over de nieuwste wetenschappelijke inzichten, over hoe die inzichten
zijn doorgedrongen tot de verslavingszorg en over wat ze betekenen
voor het leven van een verslaafde. Per hoofdstuk worden verschillende
gezichtspunten door de verschillende medewerkers aan het boek
belicht. Dat geeft elk hoofdstuk bijna de vorm van een zeer
uitgebreid achtergrondartikel. Dat maakt de teksten en bevindingen
voor iedereen toegankelijk.

Bijlage Cicero van De Volkskrant 20 juni 2008

De maatschappelijke behoefte om verslavingen voor te zijn is gegroeid met het wetenschappelijke inzicht dat verslavingen niet zozeer een kwestie van wilszwakte zijn als wel een ziekte van de hersenen. ‘Verslaafden zijn enorm volhardend in het continueren van hun verslavingsgedrag’, stelt psychiater Peter Geerlings. Alcohol, nicotine, drugs: ze zorgen voor veranderingen in de hersenen die later nauwelijks meer terug te draaien zijn en een grotere greep op het gedrag hebben dan welke voorlichtingscampagne ook. Geerlings is een van de deskundigen die aan het woord komen in Chemie van verslaving, een goed gedocumenteerd boek waarin uiteenlopende standpunten over de oorzaken, behandeling en preventie van verslavingen recht gedaan wordt. Ook (ex-)verslaafden komen aan het woord. Uit hun verhalen blijkt zonder uitzondering hoeveel acceptabeler het voor hen is zichzelf als chronisch ziek in plaats van als wilszwak te beschouwen. Zoals de 31-jarige Helen, die haar problemen in een liter wodka per avond verdronk. Niemand die het merkte. In privé-klinieken en bij de AA raakte ze haar schaamte kwijt:‘Ik vind de vergelijking met iemand die suikerziekte heeft en alleen een bepaald dieet mag volgen, wel kloppen.’

Auteur Stephen Snelders te gast in De Ochtenden op Radio 1.

Klik hier en luister naar het interview

NRC van 6 juni 2008

In de wereld van het academisch onderzoek naar verslaving is de sfeer allesbehalve lamlendig, zo blijkt het informatieve en zeer leesbare boek Chemie van verslaving. Over genen, hersenstofjes en sociale zwakte. Journalist Anja Krabben en wetenschappers Toine Pieters en Stephen Snelders bieden daarin, aan de hand van interviews met deskundigen, een boeiende blik op de stand van zaken in de verslavingszorg en het verslavingsonderzoek. Het hersenziektemodel is dominant en neurologie en genetica leveren veel interessants op, al worden de uitkomsten door sommigen bestreden.

De Volkskrant van 31 mei 2008

Is verslaving een keuze? Hebben verslaafden een gebrek aan wilskracht? Of lijden ze aan een chronische hersenziekte? Is een verslaving pas een verslaving wanneer de verslaafde de maatschappij tot last is, of is een workaholic eigenlijk ook verslaafd? Chemie van verslaving geeft geen eenduidig antwoord op deze vragen. Zo'n dertig behandelaars, wetenschappers en ervaringsdeskundigen vertellen wat volgens hen verslaving is, hoe je dat zou kunnen aanpakken en of dat eigenlijk wel moet. Het is een ja-maar-boek; telkens als je denkt te weten hoe het zit, komt er iemand anders aan het woord die iets anders beweert. De lezer krijgt op die manier een caleidoscopisch geheel van inzichten en meningen voorgeschoteld.(-) Het boek eindigt met vier toekomstscenario's die de nadruk op overheidsingrijpen en individuele verantwoorlijkheid voor de eigen gezondheid met elkaar delen. (-) Misschien gebeurt straks echt wat sommige deskundigen in dit boek bepleiten: je eerste borrel na je veertigste, en roken doet niemand meer omdat het anti-rookvaccin is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Dat scheelt veel verslaafden maar, zoals een andere expert opmerkt: ook een hoop gezelligheid.

Chemie van verslaving
A.Krabben, T.Pieters, S.Snelders
Verschenen: mei 2008
isbn 9789085620440